Một số bệnh thường gặp trên đàn gia súc trong mùa mưa lũ và cách phòng trị
10:34' 15/8/2017

Vào mùa mưa lũ, gia súc nuôi hay bị mặc một số bệnh thường gặp có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả kinh tế, người chăn nuôi cần biết để hạn chế thiệt hại khi nuôi.

1.    Bệnh chướng hơi dạ cỏ (Trâu, bò, dê,…)

Bệnh thường ở thể cấp tính, diễn biến nhanh.

Nguyên nhân: do thức ăn như cỏ, thân lá cây non chứa nhiều nước, thức ăn bị dính nước mưa, thức ăn ôi thiu, lên men quá chua, nấm mốc, thức ăn chứa chất nhày sinh bọt khí, gia súc ăn quá nhiều các loại thức ăn tinh bột dễ lên men và sinh hơi (củ sắn, bột ngô…). Hoặc do thay đổi nhiệt độ đột ngột (trời đang nắng nóng, đột ngột mưa lạnh kéo dài) dẫn đến rối loạn tiêu hóa.

Triệu chứng: Gia súc kém ăn, bỏ ăn, không nhai lại, đứng choãi chân ra phía trước, sùi bọt mép, miệng ngáp ợ hơi liên tục, bụng căng, lõm hông bên trái căng phồng, gõ tay vào nghe thấy tiếng kêu rõ, con vật có hiện tượng khó thở do phổi bị chèn ép, lỗ mũi mở to, con vật có thể chết do ngạt thở.

Phòng bệnh: Cần chú ý tránh để thức ăn dính nước, thức ăn thu hái gặp mưa cần hong khô trước khi cho gia súc ăn, nếu thức ăn quá non cần bổ sung rơm khô, cỏ khô để giảm nước trong thức ăn.

Không cho ăn quá nhiều thức ăn tinh, thức ăn giàu đạm, thức ăn chứa chất nhày dễ lên men sinh hơi. Không nên chăn thả gia súc khi trời mưa.

Trị bệnh: Khi thấy gia súc có dấu hiệu nêu ở trên cần để gia súc nghỉ ngơi ở nơi yên tĩnh, thoáng mát, nơi có nền dốc, để gia súc đứng đầu quay lên dốc tạo điều kiện giúp gia súc dễ thở. Dùng rơm khô hoặc bọc dẻ chứa muối rang nóng, hay gừng trộn rượu chà sát, xoa bên ngoài vùng dạ cỏ theo chiều kim đồng hồ nhằm kích thích nhu động dạ cỏ. Cho uống một trong các loại dung dịch sau: Dung dịch thuốc tím: 1gr/1 lít nước, uống 3 - 5 lít; hoặc nước dưa chua 3- 5 lít.

Dùng tay thuận kéo lưỡi gia súc ra, tay còn lại sát gừng đã được giã nhỏ lên lưỡi để kích thích cơ thực quản co bóp đẩy hơi ra ngoài.

Nếu như sau khi thực hiện các việc trên nếu không thuyên giảm cần báo ngay cho cán bộ thú y đến điều trị kịp thời.

2.    Bệnh ỉa chảy:

Nguyên nhân: Do vi khuẩn, vi rút hay ký sinh trùng phát triển bám vào thức ăn và theo nguồn nước xâm nhập vào cơ thể và gây bệnh. Hoặc do gia súc ăn thức ăn dính bẩn, ôi thiu, thức ăn quá nhiều đạm thay đổi thức ăn đột ngột dẫn đến rối loạn tiêu hóa gây ỉa chảy. Bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng gặp nhiều ở gia súc non dưới 6 tháng tuổi

Triệu chứng: Gia súc ăn ít hoặc bỏ ăn, không nhai lại, uống nhiều nước, ỉa lỏng, ban đầu phân chỉ là dịch màu xám xanh, xám vàng có mùi tanh, gia súc bệnh bị mất nước nhanh, da nhăn nheo.

Trường hợp bệnh do gia súc bị ký sinh trùng làm tổn thương thành ruột gây xuất huyết và nhiễm khuẩn kế phát, gia súc đi ngoài phân nhày có lẫn máu và niêm mạc.

Phòng bệnh: Định kỳ tiêu độc chuồng trại bãi chăn thả bằng các loại thuốc sát trùng; Định kỳ tẩy trừ giun sán ký sinh đường tiêu hóa bằng Vimectin và VimeFasci hoặc Hanmectin mỗi năm 2 lần cách nhau 6 tháng. Rửa sạch và hong khô thức ăn trước khi cho gia súc ăn..

 Che chắn chuồng nuôi tránh rét, gió lùa và mưa tạt

Điều trị: Kiểm tra chất lượng thức ăn hợp vệ sinh trước khi cho ăn, cách ly con vật bệnh, vệ sinh, che chắn chuồng trại giữ ấm cho gia súc. Cho uống dung dịch điện giải 1g/4 lít nước để bù nước và cân bằng chất điện giải. Nếu tiêu chảy nặng cần truyền nước sinh lý để chống mất nước.

Dùng một trong các loại kháng sinh chống nhiễm khuẩn đường tiêu hóa như: Oxytracyclin, colistin, kanamycin… tiêm cho gia súc với liệu trình từ 5 - 7 ngày (liều lượng theo hướng dẫn trên nhãn thuốc). Nếu tiêu chảy lẫn máu cần tiêm vitamin K với liều 1ml/20kg trọng lượng để cầm máu.

Trường hợp ở bê, nghé nếu điều trị bằng kháng sinh không có hiệu quả cần lưu ý đến các nguyên nhân gây ỉa chảy do Ký sinh trùng như giun đũa hay cầu trùng cần điều trị bằng các loại thuốc trị ký sinh trùng.

3.    Bệnh tụ huyết trùng:

Nguyên nhân: Bệnh do vi khuẩn Pasteurella multocida gây ra, nguồn lây bệnh từ thức ăn, nước uống hay từ chất thải của động vật ốm sang động vật khỏe.

Bệnh cũng có thể phát sinh do vi khuẩn có sẵn trong đường tiêu hóa hoặc hô hấp của gia súc khi thời tiết thay đổi đột ngột.

Triệu chứng: Bệnh thường ở thể cấp tính đối với trâu bò, thời gian ủ bệnh chỉ 1-3 ngày, con vật có biểu hiện như: Không nhai lại, mệt nhọc, sốt cao đột ngột 40- 420C; nước mắt, mũi chảy liên tục; niêm mạc mắt, mồm, mũi, tổ chức dưới da có tụ huyết đỏ sẫm; tối xám.

Hầu sưng to, gia súc phải lè lưỡi ra để thở, thở rất mạnh, thường gọi là "bệnh trâu bò hai lưỡi", gia súc đi lại khó khăn do sưng thùy hạch lâm ba vai, đùi…

Phòng bệnh: Phòng bệnh bằng cách tiêm vacxin tụ huyết trùng 6 tháng một lần và tiêm trước mùa mưa lũ.

Chuẩn bị đầy đủ thức ăn cho gia súc trước mùa mưa lũ, chăm sóc nuôi dưỡng gia súc tốt đảm bảo sức đề kháng với bệnh.

Đinh Thu Phương - Chi cục Thú y Phú Thọ