Bệnh dịch tả lợn Châu Phi và các biện pháp phòng, chống
8:45' 17/10/2018
Virus dịch tả châu Phi gây xuất huyết ở thận con lợn bị nhiễm bệnh. Ảnh: OIE

Hiện nay tại Trung Quốc, bệnh Dịch tả lợn Châu Phi đang có diễn biến phức tạp và có nguy cơ lây lan mạnh. Từ đầu năm 2018 đến nay, tại Việt Nam, chưa phát hiện bệnh Dịch tả lợn Châu Phi. Tuy nhiên, do giá lợn hơi trong nước tăng cao, nhu cầu con giống để tái đàn tăng theo, việc nhập lậu giống lợn từ Trung Quốc có thể xảy ra. Do vậy, nguy cơ bệnh Dịch tả lợn Châu Phi từ Trung Quốc lây nhiễm vào nước ta rất cao.

Để chủ động phòng, chống bệnh dịch tả lợn Châu Phi, người chăn nuôi cần lưu ý phát hiện bệnh và chủ động phòng chống dịch bệnh:

Về đặc điểm của bệnh:

Dịch tả lợn châu Phi (African Swine Fever- ASF) là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi-rút gây ra và gây bệnh trên mọi loài lợn, mọi lứa tuổi, khả năng lây lan nhanh. Bệnh có tỷ lệ chết có thể lên tới 100%. Những con lợn mắc bệnh nhưng không chết có khả năng mang mầm bệnh suốt đời. Do đó, rất khó loại trừ hoàn toàn khi đã có dịch bệnh xảy ra.

 Vi-rút gây bệnh Dịch tả lợn Châu Phi có sức đề kháng cao, có thể tồn tại trong dịch tiết, xác động vật, thịt lợn và các sản phẩm từ lợn (xúc xích, giăm bông, ...).

Hóa chất diệt vi-rút gồm ether, chloroform, hợp chất Iodine hoặc sodium hydroxide với tỷ lệ 8/1000, foralin 3/1000 hoặc chất tẩy trắng hypochlorite 2,3% hoặc chất ortho-phenylphenol 3% trong 30 phút.

Con đường lây truyền bệnh:

Vi-rút lây nhiễm qua đương hô hấp, tiêu hóa, thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với các vật thể nhiễm vi-rút như chuồng trại, phương tiện vận chuyển, dụng cụ chăn nuôi, quần áo bảo hộ nhiễm vi-rút, thức ăn thừa hoặc bị ve mềm cắn.

Triệu chứng của bệnh: Bệnh biểu hiện ở 4 thể như sau:

Thể quá cấp tính: Do vi-rút độc lực cao, lợn chết nhanh, chưa có biểu hiện triệu chứng hoặc lợn nằm và sốt cao rồi chết .

Thể cấp tính: Do vi-rút độc lực cao gây ra. Lợn sốt cao khoảng 420C. Trong 2-3 ngày đầu, Lợn bệnh mệt mỏi, ủ rũ, lờ đờ, nằm bẹp, chồng đống, thích nằm bóng râm hoặc gần nước; lợn có biểu hiện đau vùng bụng, lưng cong, di chuyển bất thường, một số vùng da trắng chuyển sang đỏ, đặc biệt là vanh tai, đuôi, cẳng chân, da phần dưới vùng ngực, bụng, có thể có màu xanh tím. Trước khi chết 1-2 ngày, lợn có biểu hiện thần kinh, đi không vững, thở nhanh, khó thở hoặc có bọt lẫn máu ở mũi, viêm mắt, nôn mửa, tiêu chảy đôi khi lẫn máu hoặc có thể táo bón, phân cứng kích thước nhỏ, có chất nhầy và máu. Lợn chết trong 6 -13 ngày hoặc có thể 20 ngày. Lợn mang thai có thể xảy thai ở mọi giai đoạn. Tỷ lệ chết cao, lên tới 100%.

Thể á cấp tính: Gây ra bởi vi-rút có độc lực trung bình. Chủ yếu tìm thấy ở châu Âu. Lợn biểu hiện triệu chứng không nghiêm trọng. Lợn sốt nhẹ hoặc sốt lúc tăng lúc giảm, giảm ăn, ủ rũ, khó thở, ho có đờm, có thể viêm phổi kế phát, viêm khớp. Bệnh kéo dài 5-30 ngày, lợn xảy thai, chết trong 15-45 ngày; tỷ lệ chết 30-70%. Lợn có thể khỏi hoặc bị bệnh mãn tính.

Thể mãn tính: Gây ra bởi vi-rút độc lực trung bình hoặc thấp. Lợn có nhiều triệu chứng khác nhau như: Giảm cân, sốt không ổn định, có triệu chứng hô hấp, hoại tử da hoặc viêm loét da mãn tính, viêm khớp, viêm cơ tim, viêm phổi dính sườn, viêm các khớp khác nhau trong giai đoạn phát triển. Triệu chứng kéo dài 2-15 tháng, tỷ lệ chết thấp.

Bệnh khó phân biệt về mặt lâm sàng với bệnh dịch tả lợn cổ điển. Vì vậy, mọi trường hợp nghi ngờ phải lấy mẫu gửi xét nghiệm phát hiện vi-rút.

Các biện pháp phòng bệnh:

Hiện nay, bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc-xin phòng do vậy thực hiện các biện pháp chăn nuôi đảm bảo an toàn sinh học như: Nhập con giống có nguồn gốc, đã qua kiểm dịch; Kiểm soát chặt chẽ xuất nhập đàn, nuôi cách ly, kiểm soát người vào khu vực chăn nuôi; vệ sinh, tiêu độc khử trùng môi trường chăn nuôi thường xuyên; chăm sóc nuôi dưỡng tốt nâng cao sức đề kháng cho đàn lợn nuôi; phòng, tránh các loại côn trùng, ký sinh trùng; không nuôi lợn theo phương thức thả rông;...

Để chủ động phòng chống dịch bệnh nói chung cho đàn vật nuôi và phòng chống bệnh dịch tả lợn Châu Phi, người chăn nuôi cần lưu ý khi phát hiện thấy đàn lợn có dấu hiệu bất thường, cần báo ngay cho chính quyền địa phương, cán bộ thú y nơi gần nhất để được tư vấn, hướng dẫn và xử lý kịp thời.

Nguyễn Thị Hồng Hạnh – Chi cục Chăn nuôi và Thú y Phú Thọ