Biện pháp ứng phó thiên tai trong mùa mưa lũ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
8:12' 18/8/2016

I. Tình hình chung:

Thiên tai là hiện tượng tự nhiên bất thường có thể gây thiệt hại về người, tài sản, môi trường, điều kiện sống và các hoạt động kinh tế - xã hội, bao gồm 19 loại hình thiên tai phổ biến: Bão, áp thấp nhiệt đới, lốc, sét, mưa lớn, lũ, sạt lở đất do mưa lũ hoặc dòng chảy, lũ quét, ngập lụt, nước dâng, xâm nhập mặn, nắng nóng, hạn hán, sụt lún đất do mưa lũ và dòng chảy, rét hại, sương muối, động đất, sóng thần, mưa đá.

Trong những năm gần đây ở nước ta, thiên tai đã gây nhiều tổn thất nặng nề về người, tài sản, tác động xấu đến môi trường và sức khỏe con người. Vì vậy, chủ động các biện pháp phòng, tránh, ứng phó với thiên tai đang là vấn đề cấp bách đối với các cấp, các ngành, từ Trung ương đến địa phương, nhằm bảo vệ tính mạng người dân, phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Phú Thọ là tỉnh miền núi nằm ở nơi hợp lưu 3 dòng sông lớn (gồm sông Thao, sông Lô, sông Đà), cùng nhiều sông, suối nhỏ khác chảy qua, nên địa bàn tỉnh cũng chịu ảnh hưởng rõ rệt của biến đổi khí hậu. Các loại thiên tai có khả năng xảy ra trên địa bàn tỉnh gồm: Bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn, lũ, lũ quét, ngập lụt, sạt lở đất, sụt lún đất, mưa đá, lốc, sét, hạn hán, sương muối, rét hại, nắng nóng, sương mù, gây thiệt hại đến người, tài sản, các công trình hạ tầng, giao thông, thủy lợi và sản xuất nông nghiệp.

Để giúp người dân chủ động các biện pháp phòng, tránh, ứng phó với thiên tai mỗi khi mùa mưa bão đến; chúng ta cần thực hiện các biện pháp cụ thể như sau:

II. Một số biện pháp phòng chống thiên tai cụ thể:

1. Biện pháp cơ bản ứng phó đối với bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn, lũ, lũ quét, ngập lụt, sạt lở đất do mưa lũ hoặc dòng chảy, sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy thực hiện như sau:

- Sơ tán người ra khỏi khu vực nguy hiểm, nơi không bảo đảm an toàn; tập trung triển khai biện pháp bảo đảm an toàn cho người, đặc biệt đối tượng dễ bị tổn thương trong tình huống thiên tai khẩn cấp;

- Di chuyển tàu thuyền, phương tiện nuôi trồng thuỷ sản trên sông ra khỏi khu vực nguy hiểm, thực hiện biện pháp khác để bảo đảm an toàn;

- Thực hiện biện pháp bảo đảm an toàn đối với nhà cửa, công sở, bệnh viện, trường học, kho tàng, công trình và cơ sở kinh tế, an ninh, quốc phòng;

- Chủ động thực hiện biện pháp bảo vệ sản xuất;

- Kiểm tra, phát hiện và xử lý sự cố công trình phòng, chống thiên tai, công trình trọng điểm về kinh tế - xã hội và an ninh, quốc phòng;

- Giám sát, hướng dẫn và chủ động thực hiện việc hạn chế hoặc cấm người, phương tiện đi vào khu vực nguy hiểm trên sông, khu vực và tuyến đường bị ngập sâu, khu vực có nguy cơ sạt lở đất do mưa lũ hoặc dòng chảy và khu vực nguy hiểm khác;

- Bảo đảm giao thông và thông tin liên lạc đáp ứng yêu cầu chỉ đạo, chỉ huy phòng, chống thiên tai;

- Thực hiện hoạt động tìm kiếm cứu nạn, cứu chữa người bị thương, hỗ trợ lương thực, thuốc chữa bệnh, nước uống và nhu yếu phẩm khác tại khu vực bị chia cắt, khu vực ngập lụt nghiêm trọng và địa điểm sơ tán;

- Bảo đảm an ninh, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ tài sản của Nhà nước và nhân dân tại khu vực xảy ra thiên tai;

- Huy động khẩn cấp và tuân thủ quyết định chỉ đạo, huy động khẩn cấp về nhân lực, vật tư, phương tiện, trang thiết bị, nhu yếu phẩm để kịp thời ứng phó với thiên tai.

2. Biện pháp cơ bản ứng phó với giông, lốc, mưa đá thực hiện như sau: 

- Rà soát, cảnh báo đến từng hộ gia đình tại các điểm dân cư nằm trong khu vực nguy hiểm để có phương án sẵn sàng di chuyển đến nơi an toàn;

- Chủ động chằng chống nhà cửa, vật kiến trúc, kho tàng… đảm bảo đủ sức chống đỡ khi có lốc xoáy, mưa đá và thiên tai xảy ra;

- Tổ chức cứu hộ, cứu nạn, cứu chữa người bị thương.

3. Biện pháp ứng phó với nắng nóng: 

- Chủ động các biện pháp phòng chống nắng nóng cho người (đặc biệt là các đối tượng dễ bị tổn thương) và gia súc, gia cầm; hạn chế ra ngoài cũng như chăn thả gia súc, gia cầm ngoài trời trong thời gian nắng nóng cao điểm từ 10 giờ - 16 giờ; Vệ sinh môi trường và phun thuốc khử trùng, phòng bệnh cho người và vật nuôi;

- Đảm bảo chuẩn bị đủ nguồn thức ăn, nước uống hợp vệ sinh.

4. Biện pháp cơ bản ứng phó đối với sương muối, rét hại được quy định như sau:

- Triển khai biện pháp chống rét cho người, đặc biệt cho đối tượng dễ bị tổn thương;

- Triển khai chống rét và bảo đảm nguồn thức ăn cho gia súc;

- Triển khai biện pháp bảo vệ cây trồng phù hợp.

5. Biện pháp cơ bản ứng phó với sét đánh thực hiện như sau: 

a. Phòng chống sét ngoài trời:

- Theo các nhà khoa học, thường thì cơn giông kéo đến rất nhanh trong vòng 15 phút và di chuyển với vận tốc 40km một giờ. Nói chung khi đang ở nơi không an toàn thì cần phải để ý đến các dấu hiệu của giông như mây đen, không khí lạnh, gió.

- Có thể ước tính được khoảng cách từ nơi đang đứng tới nơi sét xảy ra bằng cách ước lượng khoảng thời gian từ lúc tia chớp lóe lên và lúc nghe thấy tiếng sấm. Chia số giây cho 3 sẽ được khoảng cách đến tia sét. Ví dụ đếm được 3 giây thì sét cách vị trí đứng là 3/3= 1km.

- Ngoài ra còn có phương pháp xác định vị trí của sét đó là cảm nhận cơ thể khi đang ở khu vực giông, mưa. Nếu thấy lông tay, tóc, dựng thì chúng ta đang có nguy cơ bị sét đánh, trong trường hợp này phải lập tức chụm hai chân lại, dùng tay bịt tai, cúi thấp người (nhưng không để cơ thể chạm đất ngoài hai bàn chân). Sau khi nghe tiếng sét khoảng 7-10 phút thì cơn sét đã qua có thể trở về trạng thái bình thường.



- Tuyệt đối không nên đứng dưới gốc cây, ống khói, đụn rơm, anten truyền hình, gần các vật kim loại, không chạm tay vào các vật ẩm ướt, vật dẫn điện; Tháo bỏ dây anten ra khỏi tivi, radio, tránh các khu vực cao hơn xung quanh, tránh xa các vật dụng kim loại như xe đạp, xe máy, hàng rào sắt, cuốc xẻng, phảng mác, cần câu, gậy, …

- Không đi dọc theo các bờ sông, bờ suối,…; không trú mưa ở những công trình, nhà cửa giữa cánh đồng; không sử dụng điện thoại; không dùng dây thép phơi áo quần buộc vào cột thu lôi, cây cao; nên tìm chỗ khô ráo, nếu xung quanh có cây cao hơn thì nên tìm chỗ thấp, tìm vị trí cây thấp. Người ở vị trí càng thấp càng tốt, tay ôm cổ, phần tiếp xúc của người với mặt đất là ít nhất; nhón chân, không được nằm xuống đất. Đặc biệt, không đứng thành nhóm người gần nhau.

b. Phòng chống sét trong nhà:

- Khi sắp xảy ra giông, thì biện pháp tránh sét tốt nhất là nên về nhà hay công sở. Các ngôi nhà, trụ sở làm việc... nên lắp đặt hệ thống chống sét (đơn giản nhất là cột thu lôi).

- Khi ở trong nhà nên đứng xa cửa sổ, cửa ra vào, các đồ dùng điện, tránh các chỗ ẩm ướt như buồng tắm, bể nước, vòi nước, không nên dùng điện thoại trừ trường hợp rất cần thiết. Nên rút phích cắm các thiết bị điện trước lúc có giông gần xảy ra. Với các đường dây điện thoại hay dây điện vì nối với lưới bên ngoài nên rất có thể bị ảnh hưởng sét đánh lan truyền. Nên tránh xa các dây này và các vật dùng điện với khoảng cách ít nhất là 1m. Cần rút ăng ten ra khỏi ti vi khi có giông.

Nhìn chung việc phòng, tránh, ứng phó với các loại hình thiên tai là một mặt trận phức tạp, khó lường; tuy nhiên với tinh thần quyết tâm, tuyên truyền sâu rộng về các biện pháp phòng, tránh, ứng phó của chính quyền các cấp, các sở, ban, ngành và nhân dân trong tỉnh đã giảm thiểu thiệt hại về người, tài sản của nhà nước và nhân dân khi thiên tai xảy ra, góp phần ổn định đời sống, phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng trên địa bàn tỉnh./.

Nguyễn Hùng Sơn - Chi cục Đê điều và PCLB