PHÚ THỌ đào tạo nghề cho lao động nông thôn
9:20' 4/1/2016
Có thể nói đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đặc biệt đào tạo nghề nông nghiệp cho nông dân được coi là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng

Trong thời gian qua, thực hiện Nghị quyết 26-NQ/TW Hội nghị Ban chấp hành Trung ương 7 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã đạt được những thành tựu bước đầu khá toàn diện. Tỉnh ủy đã cụ thể hóa Nghị quyết bằng Chương trình hành động số 25/CTr-HĐ ngày 22/9/2008 thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, trong đó có mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo đạt trên 50%. Có thể nói đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đặc biệt đào tạo nghề nông nghiệp cho nông dân được coi là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng. Đó cũng chính là một trong những mục tiêu mà chương trình xây dựng nông thôn mới hướng tới, nhằm sớm đạt tiêu chí số 12 về tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên (tỷ lệ người làm việc trên dân số trong độ tuổi lao động đạt từ 90% trở lên); tiêu chí số 10 (về thu nhập); tiêu chí số 14 (về giáo dục 14.3 tỷ lệ lao động qua đào tạo). 

Triển khai thực hiện Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ trong điều kiện Phú Thọ là tỉnh miền núi, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, dân cư phân bố rộng, lao động tập trung trong lĩnh vực nông nghiệp, trình độ dân trí thấp nên khi áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, nông dân gặp không ít khó khăn. Vì vậy, việc đào tạo nghề cho lao động nông thôn (đặc biệt nghề nông nghiệp) nhằm nâng cao năng suất lao động, tăng thu nhập cho người dân càng trở nên cần thiết. Giáo viên dạy nghề không chỉ giỏi chuyên môn mà phải nắm rõ tập quán canh tác, sinh hoạt của người dân; từ đó chương trình đào tạo cần gắn lý thuyết với thực hành (trong đó thực hành là chính), địa điểm tổ chức ngay tại xã, thôn, bản để tạo điều kiện thuận lợi cho bà con tham gia học nghề; công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, ngành, đặc biệt là đào tạo nghề nông nghiệp cho người dân tại các xã điểm xây dựng nông thôn mới đã có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.

Nhận thức rõ vai trò quan trọng của công tác đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn và thực hiện nhiệm vụ UBND tỉnh giao tại văn bản số 3707/UBND-VX3 ngày 16/9/2013 của UBND tỉnh Phú Thọ về việc giao cho Sở Nông Nghiệp và PTNT chủ trì triển khai dạy nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn từ năm 2014; Sở Nông nghiệp và PTNT đã  phối hợp với Sở Lao động Thương binh và Xã hội, các sở, ngành liên quan tham mưu UBND tỉnh ban hành các kế hoạch hàng năm; đồng thời ban hành các văn bản hướng dẫn để các địa phương và các đơn vị tham gia đào tạo nghề triển khai thực hiện.

Qua 5 năm 2010-2015, thực hiện Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Phú Thọ đến năm 2020”, Sở Nông nghhiệp và PTNT đã phối hợp  với sở Lao động Thương binh và Xã hội và các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn tỉnh tổ chức đào tạo 638 lớp nghề nông nghiệp (218 lớp nghề trồng trọt, 305 lớp nghề chăn nuôi, 36 lớp nghề thủy sản, 12 lớp nghề lâm nghiệp và 67 lớp nghề gắn với phát triển làng nghề) cho 20,4 nghìn lao động nông thôn, chiếm 66,7% tổng số lao động nông thôn được đào tạo nghề. Các lớp dạy nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn đã trang bị cho nông dân những kiến thức cơ bản về kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, cách phòng trừ các loại dịch bệnh thường xảy ra đối với cây trồng, vật nuôi ở địa phương. Qua đó người dân đã biết áp dụng tiến bộ khoa học vào thực tiễn sản xuất để nâng cao năng suất lao động, tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực, tăng giá trị hàng hoá trên một đơn vị diện tích. Việc gắn kết giữa dạy nghề với giải quyết việc làm ngay tại địa phương bước đầu đã có hiệu quả thiết thực trong việc nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, đảm bảo an sinh xã hội, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế - xã hội khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, công tác đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn trên địa bàn tỉnh Phú Thọ vẫn còn những khó khăn, tồn tại như:

- Thời kỳ đầu việc đào tạo chưa gắn với nhu cầu của người học, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương, vẫn còn hiện tượng dạy theo năng lực dạy nghề của các cơ sở dạy nghề, chưa phù hợp với tâm lý người lao động, tuyển sinh còn chồng chéo (hệ A và chương trình 1956); học không gắn liền với thực hành, không có các mô hình sản xuất trực tiếp.

- Giáo viên nhiều cơ sở dạy nghề chưa đáp ứng được yêu cầu, thiếu giáo viên biên chế, cơ hữu phục vụ công tác đào tạo nghề nông nghiệp. 

- Nhận thức của lao động nông thôn về sự cần thiết và lợi ích của việc tham gia học nghề còn hạn chế, học viên chưa chủ động, tích cực tham gia học nghề; trình độ nhận thức và độ tuổi của người tham gia học nghề không đồng đều, phần lớn người học là lao động chính trong gia đình, nên khó khăn trong việc tham gia đầy đủ các buổi học theo Chương trình đào tạo.

- Triển khai dạy nghề cho lao động nông thôn trên diện rộng với quy mô lớn do vậy gặp không ít khó khăn về thị trường sản xuất, tiêu thụ sản phẩm; bên cạnh đó việc hỗ trợ của các cấp chính quyền, các ngành về đất sản xuất, vốn, tiêu thụ sản phẩm, tìm việc làm để phát huy hiệu quả sau học nghề còn hạn chế;

- Công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề của chính quyền địa phương và công tác theo dõi, quản lý lớp học của một số đơn vị dạy nghề chưa chặt chẽ, chưa khoa học nên vẫn còn hiện tượng “đánh trống ghi tên”, bỏ học, học theo phong trào, học để hưởng chế độ ...

Trước yêu cầu thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới, đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, công tác đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2016-2020 cần được thực hiện trên quan điểm chỉ đạo đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn có trọng tâm, trọng điểm, chú trọng đến đảm bảo chất lượng và hiệu quả theo nhu cầu của người học nghề và nhu cầu sử dụng lao động sau đào tạo của các doanh nghiệp, HTX, chủ trang trại; đào tạo gắn với quy hoạch, kế hoạch phát triển sản xuất, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch xây dựng nông thôn mới của địa phương, đáp ứng nhiệm vụ tái cơ cấu ngành nông nghiệp và giảm nghèo bền vững. Chỉ tổ chức dạy nghề cho lao động nông thôn khi xác định được nơi làm việc và có khả năng thu nhập cao hơn sau học nghề.

Trong giai đoạn 2016-2020, toàn tỉnh phấn đấu đào tạo nghề nông nghiệp cho 18 ngàn lao động nông thôn; tỷ lệ lao động nông thôn có việc làm sau đào tạo nghề đạt từ 75% trở lên.

Từ thực tiễn công tác đào tạo nghề nông nghiệp trong thời gian qua, để nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác đào tạo nghề trong giai đoạn 2016-2020, đề nghị các Sở, ngành, UBND các huyện, thành thị, các cơ sở đào tạo nghề nông nghiệp phối hợp thực hiện một số nội dung sau:

- Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tư vấn về đào tạo nghề cho lao động nông thôn nhằm nâng cao nhận thức của các cấp ủy đảng, chính quyền và người lao động nông thôn về vai trò của đào tạo nghề đối với việc làm, tăng thu nhập và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khu vực nông thôn gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới; cung cấp thông tin về các cơ sở có đủ điều kiện tham gia dạy nghề cho lao động nông thôn, các nghề đào tạo, các mô hình dạy nghề gắn với việc làm hiệu quả tại địa phương, khả năng giải quyết việc làm sau học nghề đáp ứng thông tin đầy đủ, kịp thời cho người lao động nông thôn để lao động nông thôn biết và lựa chọn. Chỉ khi người dân hiểu rõ, nhận thức đúng về dạy nghề trong việc nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, tăng thu nhập, nâng cao chất lượng cuộc sống cho bản thân và gia đình thì họ mới tích cực tham gia học nghề.  

   - Tăng cường quản lý nhà nước đối với công tác đào tạo nghề, đặc biệt công tác kiểm tra, giám sát về đào tạo nghề đối với các đơn vị tham gia dạy nghề nông nghiệp.

- Tạo điều kiện, khuyến khích các đơn vị có đủ điều kiện tham gia dạy nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn, đồng thời thí điểm việc liên kết đào tạo để sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, trang thiết bị cũng như đội ngũ giáo viên với các đơn vị trực thuộc ngành Nông nghiệp và PTNT. Kiên quyết không để các cơ sở không có đủ điều kiện, tổ chức kém hiệu quả tham gia đào tạo nghề nông nghiệp; mở rộng liên kết đào tạo nghề giữa cơ sở dạy nghề với doanh nghiệp gắn với tuyển dụng lao động sau học nghề.

- Ngoài các đối tượng tuyển sinh theo nhóm I của đề án, trong công tác tư vấn, tuyển sinh đào tạo nghề nông nghiệp tập trung vào các đối tượng lao động nông thôn là nông dân nòng cốt tại địa phương, đủ điều kiện áp dụng kiến thức nghề sau khi học, tập trung vào các đối tượng ưu tiên sau:

+ Nông dân làm nghề yêu cầu có trình độ kỹ thuật như nuôi thủy sản thâm canh, chăn nuôi gia súc, gia cầm; sản xuất giống cây trồng, giống vật nuôi; chế biến nông lâm thủy sản,...

+ Các chủ trang trại, gia trại, nông dân tham gia các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, vùng chuyên canh, có hợp đồng liên kết trong sản xuất nông nghiệp.

+ Nông dân tham gia các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp, Chương trình giảm nghèo (135, 30a) và các chương trình, đề án khác tại địa phương.

- Chỉ đạo các đơn vị tham gia dạy nghề nông nghiệp tổ chức đào tạo nghề linh hoạt, đa dạng; đào tạo ngay tại làng, xã, thôn, bản,... hoặc các cơ sở sản xuất; gắn với mô hình sản xuất tiến bộ, dạy thực hành là chính; đảm bảo cho người lao động học xong nghề có kỹ năng tay nghề sản xuất tốt.

                 Chi cục phát triển nông thôn Phú Thọ